Door naar volgend hoofdstuk

1.1 Inleiding

Voor u ligt de professionele RVPRijksvaccinatieprogramma-richtlijn Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma (RVP) 2021. De informatie is tot stand gekomen op basis van rapporten van de Gezondheidsraad, de bijsluiters van de betreffende vaccins, recente publicaties, en Vaccines (Plotkin, 2017). Deze RVP-richtlijn wordt jaarlijks uitgebracht. Tussentijdse wijzigingen zullen via RVP-nieuws kenbaar gemaakt worden. Op de website Rijksvaccinatieprogramma.nl staat steeds de actuele versie.

De professionele richtlijn is geautoriseerd door de professionals (jeugdartsen, kinderartsen en jeugdverpleegkundigen), brancheorganisaties en het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Deze richtlijn wordt als zodanig genoemd in de Wet publieke gezondheid en de Algemene Maatregel van Bestuur. Daarin staat vermeld dat de Professionele Richtlijn RVP door de beroepsgroepen en het RIVM samen wordt vastgesteld.

Deze versie 2021 van de richtlijn is opgesteld door het RIVM, onder leiding van de medisch adviseurs RIVM met aandachtsgebied RVP. In de loop van 2020 is een addendum over vaccineren tijdens de COVID-19-pandemie, het addendum over RVP-vaccinaties gegeven door de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst onder verantwoordelijkheid van de JGZJeugdgezondheidszorg, en het addendum over vaccineren bij afweerstoornissen toegevoegd. Randvoorwaardelijke toetsing vond plaats in het Landelijk RVP-Overleg door ActiZ, GGD GHORGeneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Nederland, VNGVereniging van Nederlandse Gemeenten, IGJ en het ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In september tot begin november 2020 organiseerde de NCJ een inspraakronde onder professionals (jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, kinderartsen) voor deze richtlijn. Het definitieve concept is vervolgens in het Landelijk RVP-Overleg voorgelegd aan de vertegenwoordigers van de beroepsgroepen voor inhoudelijke instemming. De vast betrokken beroepsverenigingen en organisaties zijn:

  • AJN (Jeugdartsen Nederland);
  • V&VN (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland);
  • NVDA (Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten);
  • NVK (Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde).

In deze richtlijn staan de kaders voor de uitvoering van het RVP in 2021 en de medische informatie over de uitvoering. De onderwerpen in het addendum lenen zich in de meeste gevallen voor aparte RVP-richtlijnen die onder deze algemene richtlijn vallen of zijn van tijdelijke aard. Momenteel zijn er richtlijnen gerealiseerd over informed consent, vaccinbeheer, infectieziektebestrijding, vaccineren in Caribisch Nederland, deskundigheid uitvoerenden RVP en over het vaccineren van prematuren.

Het Rijksvaccinatieprogramma heeft als doel door middel van vaccinatie de bevolking te beschermen tegen een aantal gevaarlijke infectieziekten. Door het vrijwillig, kosteloos en laagdrempelig aanbieden van vaccinaties via een betrouwbare en professionele organisatie wordt een hoge vaccinatiegraad nagestreefd. Voor de meeste infectieziekten wordt groepsimmuniteit bereikt, wat zorgt voor verminderde circulatie van pathogenen. Daarmee wordt ook de niet-gevaccineerde bevolking beschermd en wordt voldaan aan internationale eisen voor uitroeiing van polio (wereldwijd) en eliminatie van rodehond en mazelen (uit een populatie) (WHO 2010).

1.2 Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van versie 2020

  1. Op 31 december 2020 is de campagne voor de 22 wekenprik afgelopen. Daarom is op 1 januari 2021 de informatie van de campagnesite www.22wekenprik.nl verplaatst naar www.rijksvaccinatieprogramma.nl/22wekenprik.

  2. Vestigers in Nederland werden tot 13 jaar door RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu-DVP benaderd met de vraag om hun vaccinatiegegevens door te geven, zodat bekeken kan worden of nog aanvullende vaccinaties nodig zijn. De leeftijd tot wanneer vestigers actief benaderd worden is per 1-1-21 verhoogd naar 18 jaar. In aantallen gaat het om een beperkte groep: nu ca. 70 vestigers per dag, daar komen met een bovengrens van 18 jaar 20 vestigers per dag bij. De bovengrens van 18 jaar doet meer recht aan de benadering die de staatssecretaris heeft geformuleerd in de ‘verder met vaccineren’-brief.

  3. In 2021 wordt een volgende stap gezet in de overgang van papier naar digitaal. Nu alle JGZJeugdgezondheidszorg-organisaties vaccinatiegegevens digitaal kunnen uitwisselen met het RIVM zijn papieren oproepkaarten niet meer nodig. Het stoppen met het gebruik hiervan wordt in overleg met de betrokken partijen voorbereid. Voor de zogenaamde blauwerandkaart is die stap al in 2020 gezet. Als een kind geen BSNBurger Service Nummer heeft en ook geen vaccinatiekaarten bij zicht heeft, kan de vaccinatie geregistreerd worden via het digitale vaccinregistratieformulier. De papieren ‘blauwerandkaarten’ kunnen niet meer besteld worden. Eigen voorraad mag wel worden opgemaakt. Zie hoofdstuk 12.
  4. Er is nu een aparte richtlijn over het vaccineren van prematuren waarin veel achtergrondinformatie is te vinden. In addendum 15 Prematuren en kinderen met specifieke aandoeningen van deze richtlijn staan de praktische consequenties kort beschreven.

  5. Het vaccineren van tieners met MenACWY in het kader van de uitbraakmaatregel is eind 2020 afgerond. Tieners kunnen tot hun 18e verjaardag op eigen verzoek nog gevaccineerd worden. Het addendum hierover is komen te vervallen.

  6. Per 1 januari 2021 kan de JGZ bij het opvragen van de vaccinatiestatus ook de ongeldige vaccinaties zien. Dit staat nu ook beschreven in addendum 19.

  7. Er is een nieuwe addendum aan de richtlijn toegevoegd over vaccineren bij afweerstoornissen.

1.3 Gehanteerde definities

Waar ‘jeugdarts’ staat, kan ook verpleegkundig specialist of physician assistant gelezen worden.

1.4 Versiebeheer

  • 24 november 2020: Vastgesteld Landelijk RVPRijksvaccinatieprogramma-Overleg. 
  • 18 december 2020: Publicatie.25 mei 2021: Toevoeging nieuwe paragraaf 8.4 en doorgemaakte COVID-19 of COVID-19-vaccinatie. Aanpassing beschermingsduur Nimenrix.
  • 25 mei 2021: Toevoeging nieuwe paragraaf 8.4 RVP en doorgemaakte COVID-19 of COVID-19 vaccinatie. Aanpassing beschermingsduur Nimenrix.
  • 12 juli 2021: interval tussen coronavaccinatie en andere vaccinaties van 7 naar 14 dagen, conform aanpassing van de Uitvoeringsrichtlijn COVID-19-vaccinatie.
  • 30 augustus 2021: Wijziging interval COVID-19-vaccinatie en RVP-vaccinaties in 8.4.
  • 9 september 2021: Aan 10.4 Inhaalschema's is onder beschikbare vaccins DTPDifterie, Tetanus en Poliomyelitis van BBio toegevoegd.