HPVHumaan papillomavirus is de afkorting van humaan papillomavirus. Er zijn veel verschillende HPV-virussen, maar de typen 16 en 18 zijn de meest voorkomende gevaarlijke virussen. Van deze virussen kunnen op termijn vrouwen baarmoederhalskanker krijgen. De HPV-vaccinatie beschermt meisjes tegen deze 2 gevaarlijke typen virussen. Met de vaccinatie heb je geen garantie dat je nooit baarmoederhalskanker zult krijgen, maar je bent wel veel beter beschermd. De HPV-typen 16 en 18 veroorzaken 70% van alle gevallen van baarmoederhalskanker.

Waar en wanneer wordt de HPV-vaccinatie gegeven?

Om de vaccinatie maximaal te laten werken is het belangrijk dat je de vaccinatie krijgt als je nog geen seks hebt gehad. Daarom krijgen meisjes in het jaar dat ze 13 worden de vaccinatie aangeboden. Meisjes van 12/13 jaar krijgen twee keer een vaccinatie. Tussen de twee vaccinaties zit een periode van een half jaar. Meisjes van 15 jaar en ouder die de vaccinatie willen, krijgen drie keer een vaccinatie. De vaccinatie krijg je in de bovenarm.

De vaccinaties worden gegeven door de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst of een Centrum voor Jeugd en Gezin. Dat verschilt per regio. Meisjes krijgen per post een uitnodiging om de vaccinatie te halen.

Vaccinatie tegen kanker

Het HPVHumaan papillomavirus -vaccin is een relatief nieuw vaccin. Het is nu ongeveer 20 jaar in gebruik. Dit vaccin wordt gebruikt ter bescherming tegen het HPV-virus. Dat is een virus dat kanker kan veroorzaken aan de baarmoederhals. Ook andere vormen van kanker kunnen worden veroorzaakt door HPV. Na vaccinatie is de kans op baarmoederhalskanker door HPV met 70-80% afgenomen. Het moet dan wel gegeven worden voordat je het virus via seks krijgt. Daarom worden meisjes in het jaar dat ze 13 worden uitgenodigd voor de vaccinatie.

Angst voor bijwerkingen

Sommige meisjes zijn bang dat de vaccinaties bijwerkingen veroorzaken. Hierover zijn veel verhalen te vinden op het internet. Daarom halen sommige meisjes de vaccinaties niet. Dat is jammer, want baarmoederhalskanker is de enige kankersoort waartegen je met een vaccinatie in belangrijke mate kan beschermen.

Bijwerkingen van de HPV-vaccinatie

Tijdens de introductie van de HPV-vaccinatie in Nederland in 2008 ontstonden verhalen en geruchten over de bijwerkingen van het vaccin tegen baarmoederhalskanker. Zo werd beweerd dat het vaccin tot chronische vermoeidheidsklachten leidde en dat je er zelfs onvruchtbaar van zou kunnen worden. Deze verhalen zijn zo hardnekkig dat tot op de dag van vandaag meisjes besluiten zich niet te laten vaccineren tegen HPV uit angst voor bijwerkingen.
Op de leeftijd dat meisjes worden uitgenodigd voor vaccinatie zijn meisjes niet bezig met het risico op kanker. Een nieuwe school, nieuwe vrienden, een lijf dat verandert en een nieuw ritme in je leven vragen alle aandacht van jonge meisjes. Klachten van vermoeidheid en stress komen dan ook vaker voor bij jongens en meisjes van deze leeftijd. De precieze oorzaak van de klachten is vaak onduidelijk. Omdat in deze periode ook de HPV-vaccinatie wordt gegeven, wordt dan vaak gedacht dat dat dan de oorzaak is.
Dat de HPV-vaccinatie zou kunnen leiden tot onvruchtbaarheid is een fabel. De vaccinatie werkt op het afweersysteem en niet op de voortplantingsorganen.

Onderzoek naar bijwerkingen HPV-vaccinatie

Wereldwijd zijn inmiddels meer dan 200 miljoen jonge vrouwen en meisjes gevaccineerd met een HPV-vaccin. Er zijn meerdere vaccins op de markt, die iets van elkaar verschillen, maar in grote lijnen hetzelfde zijn. In Noorwegen, Groot Brittannië en Denemarken is specifiek onderzoek gedaan naar de relatie tussen het optreden van chronische vermoeidheid en HPV-vaccinatie. In deze onderzoeken is onderzocht of de klachten van chronische vermoeidheid vaker voorkomen bij meisjes die gevaccineerd zijn tegen HPV vergeleken met niet-gevaccineerde meisjes. Uit al deze onderzoeken blijkt dat er geen verschil is. De vermoeidheidsklachten komen even vaak voor bij meisjes die wel een HPV-vaccinatie hebben gehad, vergeleken met meisjes die geen HPV-vaccinaties hebben gehad. Ook in Nederland onderzoeken we de relatie tussen HPV-vaccinatie en langdurige vermoeidheidsklachten en de voorlopige resultaten zijn geruststellend. Definitieve resultaten worden in de loop van 2018 verwacht. Uit al het onderzoek dat is gedaan naar de veiligheid van het HPV-vaccin en uit alle gegevens die verzameld zijn sinds het vaccin verkrijgbaar is, blijkt dat het vaccin veilig is.

Bronnen

  • Feiring B, Laake I, Bakken IJ, Greve-Isdahl M, Wyller VB, Håberg SE, Magnus P, Trogstad L.Vaccine. HPV vaccination and risk of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis: A nationwide register-based study from Norway. 2017 Jul 24;35(33):4203-4212. 
  • Donegan K, Beau-Lejdstrom R, King B, Seabroke S, Thomson A, Bryan P. Bivalent human papillomavirus vaccine and the risk of fatigue syndromes in girls in the UK. Vaccine. 2013 Oct 9;31(43):4961-7. 
  • Centers for Disease Control and Prevention - Frequently Asked Questions about HPV Vaccine Safety
  • Van der Maas NA1, Kemmeren JM, de Melker HE. Safety of the bivalent human papillomavirus vaccine--results following administration of more than 192,000 doses. Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A964.