HPV is een virus; het humaan papillomavirus. Van dat virus merk je meestal niks, maar het is wel heel besmettelijk. Als je HPV hebt, kun je zonder dat je het weet iemand anders besmetten. Er zijn verschillende typen HPV-infecties. De twee gevaarlijkste zijn de typen 16 en 18, want die leiden het vaakst tot kanker. Baarmoederhalskanker is de bekendste. 

Kanker door HPV

Acht op de tien mensen raken een of meerdere keren in hun leven besmet met HPV. Gelukkig worden die niet allemaal ziek, meestal ruimt je lichaam het virus zelf op. Bij 10 tot 20% van de mensen gebeurt dat niet. Dan krijgt het virus de kans om gezonde cellen te veranderen. Wanneer het virus veel cellen heeft beschadigd, kan later kanker ontstaan. Dit duurt wel tien tot vijftien jaar.

HPV-info voor jongeren

3 jonge tieners hangen op een bank

Link naar covid-vragen

Coronavaccinatie?

Zorg dat er minimaal 14 dagen zit tussen de coronavaccinatie en de HPV-vaccinatie.
Lees meer over de combinatie met het coronavaccin.

Meestal verdwijnt het virus vanzelf uit je lichaam. Soms gebeurt dat niet. Dan kun je tien tot vijftien jaar later kanker krijgen. 

Ieder jaar krijgen naar schatting 1.100 vrouwen kanker door HPV. Vrouwen kunnen baarmoederhalskanker krijgen, maar ook kanker aan de mond- en keelholte, de vagina, de schaamlippen en de anus. De klachten kunnen uiteenlopen van een branderig gevoel tot afscheiding, bloedingen, pijn en afwijkingen aan bijvoorbeeld schaamlippen of baarmoedermond. Vaak worden klachten niet meteen als zodanig herkend. Het kan dan lang duren voordat de juiste diagnose wordt gesteld.

Baarmoederhalskanker en bevolkingsonderzoek

Baarmoederhalskanker is de meest voorkomende vorm van kanker door HPV. Als je er vroeg bij bent, is deze vorm van kanker meestal goed te behandelen. Daarom krijgen vrouwen van 30 jaar en ouder elke 5 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Ook als je de vaccinaties tegen HPV hebt gehad, blijft het belangrijk om mee te doen aan dit bevolkingsonderzoek. Want de vaccinatie kan niet alle HPV-gerelateerde kanker voorkomen.

HPV-vaccinatie voor meisjes

HPV kan bij meisjes leiden tot vijf soorten kanker. Het HPV-vaccin beschermt daar tegen. Door het vaccin hebben meisjes later een veel kleinere kans op kanker door HPV.
Meisjes krijgen al sinds 2010 een vaccinatie tegen HPV aangeboden. Tegenwoordig krijgen ook jongens de kans om zich te beschermen tegen HPV-kanker. Vanaf 2022 krijgen ze hiervoor een uitnodiging  van het Rijksvaccinatieprogramma.
Lees alles over de HPV-vaccinatie.

Meestal verdwijnt het virus vanzelf uit je lichaam. Soms gebeurt dat niet. Dan kun je tien tot vijftien jaar later kanker krijgen. 

Kanker door HPV bij jongens

Ieder jaar krijgen naar schatting 400 mannen kanker door HPV. Jongens kunnen door HPV kanker krijgen aan de mond- en keelholte, de penis en de anus. De klachten kunnen uiteenlopen van een branderig gevoel tot afscheiding, bloedingen, pijn en afwijkingen aan bijvoorbeeld penis of anus. Vaak worden klachten niet meteen als zodanig herkend. Het kan dan lang duren voordat de juiste diagnose wordt gesteld.

HPV-vaccinatie voor jongens

Met het HPV-vaccin zijn jongens goed beschermd tegen drie soorten kanker. Door het vaccin hebben ze later een veel kleinere kans op kanker door HPV.
Lees alles over de HPV-vaccinatie.

Mensen denken vaak dat HPV wordt overgedragen door seks, maar dat hoeft niet  per se. Je kunt het virus ook krijgen als je vrijt of voorspel hebt met iemand die besmet is. HPV wordt dan overgedragen via de handen, huid en mond. HPV komt veel voor. De persoon met wie je samen bent kan het virus dus bij zich dragen zonder dit zelf te weten. En dan kun jij ook besmet raken. 

Zo vroeg mogelijk beschermd

Het HPV-vaccin werkt het best wanneer je nog niet met het virus besmet bent geraakt. Daarom krijgen meisjes en jongens een uitnodiging voor de vaccinatie in het jaar dat ze tien worden. De kans is groot dat ze dan nog niet besmet zijn. Uit onderzoek weten we dat het vaccin lange tijd beschermt. Hierbij valt op dat hoe jonger een meisje gevaccineerd is, hoe beter het vaccin beschermt.

Hoe vaak komt HPV voor?

In Nederland krijgen elk jaar gemiddeld 1.100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV. 

HPV-vaccinatie

Met het HPV-vaccin ben je goed beschermd tegen zes soorten kanker. Meisjes worden al sinds 2010 gevaccineerd tegen HPV. Tegenwoordig krijgen ook jongens de kans om zich te beschermen tegen kanker door HPV. Lees alles over de HPV-vaccinatie.

Afbeelding

Een HPV-besmetting kan leiden tot kanker aan de mond- en keelholte, penis, anus, vagina , schaamlippen en baarmoederhals

Een HPV-besmetting kan leiden tot 6 soorten kanker

Wat is HPV
HPV is de afkorting van humaan papillomavirus. HPV komt veel voor. Er bestaan meer dan 100 verschillende typen van het virus. Sommige typen HPV kunnen na lange tijd kanker veroorzaken. De meest voorkomende HPV-kanker is baarmoederhalskanker. Andere vormen zijn kanker bij de vagina, schaamlippen, anus, aan de penis en in de mond- en keelholte.  

Is HPV gevaarlijk?
Niet alle ruim 100 HPV-typen zijn gevaarlijk. De HPV-typen 16 en 18 veroorzaken het vaakst kanker. Deze twee typen veroorzaken samen ongeveer 70% van alle gevallen van baarmoederhalskanker en het grootste deel van de andere HPV-kankers.

Wat doet HPV in het lichaam?
HPV kan de cellen in je baarmoederhals, geslachtsorganen of mond- en keelholte besmetten. Vaak merk je niets van een besmetting met HPV. Meestal heb je geen klachten als je besmet bent. Bijna altijd ruimt je lichaam de HPV-infectie binnen 1 tot 2 jaar weer zelf op. In ongeveer 10%-20% van de gevallen gebeurt dat niet. Dan kan na vele jaren kanker ontstaan. 
Ongeveer dertien hoog-risico typen HPV kunnen kanker veroorzaken. De meest voorkomende HPV-kanker is baarmoederhalskanker. Andere soorten zijn kanker bij de vagina, schaamlippen, anus, aan de penis, en in de mond- en keelholte. 
Er zijn ook laag-risico typen HPV. Deze kunnen genitale wratten veroorzaken. De eerste verschijnselen zijn jeuk en irritatie bij de geslachtsorganen. Soms ontstaat er maar één wratje, soms veel wratten in korte tijd. De kans dat wratten na behandeling terugkomen is groot.

Hoe leeft HPV op de huid en slijmvliezen?
Het virus kan voorkomen op de slijmvliezen van de baarmoederhals, geslachtsorganen of mond en keel.

Hoe ontstaat kanker precies na het oplopen van een HPV-besmetting?
In ongeveer 10%-20% van de gevallen ruimt je lichaam de HPV-infectie niet op en blijft het virus langer in de cellen aanwezig. Het virus kan de cellen dan veranderen. Deze afwijkende cellen verdwijnen ook vaak vanzelf. Gebeurt dat niet dan kunnen deze afwijkende cellen zich ontwikkelen tot (voorstadia van) kankercellen. Tussen het moment van besmetting en het ontstaan van kanker zit meestal meer dan 10 tot 15 jaar.

Wat zijn voorstadia van kanker?
Bij een voorstadium van kanker ontstaan er onrustige cellen die anders groeien dan normaal. Deze onrustige cellen kunnen vanzelf weer verdwijnen, ze worden dan door het afweersysteem van het lichaam opgeruimd. De cellen kunnen ook (na jaren) in kankercellen veranderen. Hoe groot de kans daarop is, hangt af van onder andere de plek waar de cellen groeien, en de mate waarin de cellen afwijken van normaal.

Waardoor krijgt iemand wel of geen kanker door HPV?
Dit is van heel veel factoren afhankelijk. Mensen met een verzwakt immuunsysteem en mensen die roken hebben een verhoogde kans op een aandoening door een HPV-infectie.  

Kunnen jonge kinderen (van 10 jaar) ook HPV krijgen?
De hoog-risico HPV-typen, die na vele jaren kanker kunnen veroorzaken, worden overgedragen via huid-huid of huid-slijmvlies contact rond de geslachtsorganen en de mond-keelholte. De kans dat jonge kinderen een hoog-risico HPV-infectie hebben is dus klein.