Wat is baarmoederhalskanker?

Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door HPVHumaan papillomavirus . HPV is de afkorting van humaan papillomavirus. Er zijn vele verschillende HPV virussen. De typen 16 en 18 zijn het gevaarlijkst en veroorzaken 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker. HPV is heel besmettelijk en komt heel veel voor. Ongeveer 8 op de 10 vrouwen die seks hebben, krijgen ooit een HPV-infectie in hun leven.

Bij maar 1 op de 100 vrouwen leidt een HPVHumaan papillomavirus -besmetting tot (voorstadia van) baarmoederhalskanker. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker en daarvan overlijden 200 vrouwen. Sinds 2009 krijgen meisjes die 13 worden 2 vaccinaties tegen HPV aangeboden.

Verschijnselen van HPV

Vaak merk je niets van een besmetting met HPV. Meestal ruimt je lichaam dit virus binnen 2 jaar weer zelf op. Wordt het virus niet door het lichaam afgebroken, dan ontstaat de kans dat het virus uiteindelijk baarmoederhalskanker veroorzaakt. HPV kan ook kanker veroorzaken in de keel, de anus en aan de penis. Mogelijke klachten zijn:

  • Bloedingen tijdens seksueel contact
  • Bloedingen na seksueel contact
  • Pijn in de vagina
  • Branderig gevoel in de vagina

Hoe loop je HPV op?

De besmetting met HPV gaat via lichaamscontact tijdens seks, het kan dan al met de vingers worden overgedragen. Condooms helpen lang niet altijd. Daarom lopen de meeste vrouwen en mannen in hun leven een besmetting met HPV op.

Wie krijgt HPV?

80% van de vrouwen in Nederland die seksueel actief zijn, lopen in hun leven een besmetting met HPV op. Het virus nestelt zich meestal op de grens van de baarmoedermond en de baarmoederhals. Jongens kunnen ook HPV oplopen en het overdragen op anderen. Ook jongens kunnen kanker door een HPV-besmetting krijgen, hoewel de kans kleiner is.

HPV in Nederland

Jaarlijks krijgen bijna 700 vrouwen het bericht dat ze baarmoederhalskanker hebben. Om baarmoederhalskanker in een vroeg stadium op te sporen krijgen alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar iedere vijf jaar een uitnodiging voor een uitstrijkje. Met dit uitstrijkje kan vastgesteld worden of het HPV virus nog in de cellen van de baarmoederhals zit en dus mogelijk kanker kan veroorzaken. In een vroeg stadium is baarmoederhalskanker meestal goed te behandelen. Ondanks het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker (het uitstrijkje) overlijden jaarlijks 200 vrouwen aan de gevolgen van baarmoederhalskanker.

Behandeling van HPV

Er is geen behandeling voor HPV. Het lichaam moet het virus zelf opruimen. Vanaf de leeftijd van 30 jaar krijgen alle vrouwen iedere vijf jaar een uitnodiging voor een uitstrijkje. Dan wordt onderzocht of er cellen aanwezig zijn die door de HPV in kankercellen aan het veranderen zijn. Afwijkende cellen kunnen dan weggehaald worden om ernstige vormen van kanker te voorkomen. Zowel het uitstrijkje als de vaccinatie biedt geen 100% bescherming, maar samen verkleinen ze de kans op baarmoederhalskanker heel sterk.

Inenting tegen HPV

Het HPV-vaccin in het RVPRijksvaccinatieprogramma bevat nagemaakte deeltjes van HPVHumaan papillomavirus virussen, typen 16 en 18. Je kunt er geen HPV van krijgen. Na inenting maakt het lichaam antistoffen tegen HPV 16 en 18 en ook een beetje tegen een aantal andere typen. De kans op baarmoederhalskanker is dan met ongeveer 80% afgenomen. Omdat het vaccin niet 100% beschermt, is het nog steeds aan te raden een uitstrijkje te laten maken als je een oproep krijgt voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

De vaccinatie werkt alleen als je nog geen HPV-besmetting hebt. Het is dus belangrijk dat je de vaccinatie krijgt voordat je seksueel actief wordt.

Meisjes krijgen in het jaar dat ze 13 worden een uitnodiging om 2 maal een inenting tegen HPV te halen. De tweede inenting krijgen ze een half jaar na de eerste. De inentingen worden door de bureaus voor Jeugdgezondheidszorg in het voorjaar en het najaar gegeven tijdens een groepsvaccinatie. Alle meisjes krijgen hiervoor automatisch een uitnodiging. Meisjes die 15 jaar of ouder zijn, hebben drie inentingen nodig om zich goed tegen HPV te beschermen. Jongens die zich willen laten vaccineren tegen HPV moeten hiervoor naar de huisarts. Voor jongens is de vaccinatie niet gratis.